Smary Arcanol FAG – porównanie, właściwości, dobór

Statystyki producentów łożysk są bezlitosne: znacząca część przedwczesnych awarii łożysk tocznych ma związek ze smarowaniem – niewłaściwym smarem, jego brakiem lub zanieczyszczeniem. Paradoks polega na tym, że smar to najtańszy element całego węzła łożyskowego, a decyduje o trwałości najdroższych. Wybór "jakiegokolwiek smaru litowego" do łożyska pracującego w wibracjach, wysokiej temperaturze czy pod ekstremalnym obciążeniem to proszenie się o awarię.

Smary Arcanol marki Schaeffler (znane też pod marką FAG) wyróżniają się na tym tle jednym faktem: opracował je producent łożysk, nie producent smarów. Każdy smar Arcanol został przetestowany na łożyskowych stanowiskach badawczych FE8 i FE9 – dokładnie tych samych, na których bada się trwałość łożysk – a wyniki tych testów są jawne i podane w kartach produktowych. W tym artykule porównujemy właściwości całej rodziny Arcanol, tłumaczymy jak czytać parametry smarów i podpowiadamy, który smar wybrać do konkretnego zastosowania. Wszystko z linkami do oferty smarów lozyska24.eu.

Czym wyróżniają się smary Arcanol?

• Opracowane przez producenta łożysk – Schaeffler (FAG/INA) projektuje te smary pod kątem interakcji smaru z łożyskiem, a nie jako uniwersalny produkt chemiczny
• Udokumentowane testy łożyskowe FE8 i FE9 – każdy smar ma podane zmierzone (nie deklarowane) wyniki zużycia elementów tocznych i trwałości smaru; norma DIN 51819 uznaje za dobry wynik zużycie ≤ 35 mg, a np. MULTITOP osiąga 5 mg, LOAD400 – 1 mg
• Kontrola jakości każdej partii – każda dostawa przechodzi badania we własnym laboratorium Schaefflera, a jakość partii można jednoznacznie zidentyfikować
• 60-miesięczna gwarancja od daty napełnienia opakowania
• Darmowa aplikacja Grease App (greaseapp.com) – oblicza ilość smaru do pierwszego napełnienia, interwały i ilości dosmarowania oraz rekomenduje właściwy smar Arcanol dla danego łożyska

Rodzina Arcanol podzielona jest na cztery grupy: smary uniwersalne (MULTITOP, MULTI2, MULTI3), do wysokich obciążeń (LOAD150–LOAD1000), do wysokich temperatur (TEMP90–TEMP200) oraz specjalne (SPEED2,6, VIB3, FOOD2, CLEAN-M, MOTION2, SEMIFLUID).

Jak czytać parametry smaru? Krótki przewodnik

Zanim przejdziemy do porównania, wyjaśnijmy pięć parametrów, które naprawdę decydują o doborze:

• Zakres temperatur pracy – temperatura, w której smar zachowuje swoje właściwości. Ważniejsza od niej jest jednak temperatura graniczna pracy ciągłej – powyżej niej żywotność smaru spada o połowę przy każdych kolejnych +15°C
• Lepkość oleju bazowego przy 40°C – miara nośności filmu smarnego: im wyższa, tym grubszy film przy dużych obciążeniach i niskich obrotach, ale tym gorsze zachowanie przy wysokich prędkościach. To kluczowy parametr rozróżniający smary LOAD (160–1000 mm²/s) od szybkoobrotowych (SPEED2,6: zaledwie 25 mm²/s)
• Zagęszczacz – szkielet smaru. Mydło litowe = uniwersalność; litowo-wapniowe = odporność na wodę; kompleks litowy = wyższe temperatury; polimocznik = długa żywotność w wysokiej temperaturze; PTFE = temperatury ekstremalne; kompleks aluminiowy = przemysł spożywczy
• Klasa NLGI – konsystencja: 2 to standard, 3 (gęstszy) trzyma się lepiej w pionowych wałach i wibracjach, 1 (bardziej miękki) lepiej dosmarowuje trudno dostępne strefy, 00 to smar półpłynny do przekładni
• Graniczny współczynnik prędkości n·dm – iloczyn obrotów i średniej średnicy łożyska [mm/min], do którego smar może pracować. Od 300 000 (LOAD1000, TEMP200) do aż 2 000 000 (SPEED2,6)

Testy FE8 i FE9 – co oznaczają te skróty? FE8 (DIN 51819) to stanowisko badające zużycie elementów tocznych rzeczywistego łożyska pracującego na danym smarze przez 500 godzin – wynik to masa ubytku materiału rolek (vWk50). Norma dopuszcza ≤ 35 mg; smary Arcanol osiągają 1–16 mg. FE9 (DIN 51821) bada trwałość samego smaru w łożysku przy zadanej temperaturze – wynik F50 to czas, po którym 50% próbek osiąga kres żywotności. Te dwa testy mówią o smarze więcej niż wszystkie hasła marketingowe razem wzięte.

Wielka tabela porównawcza smarów Arcanol

Zestawienie na podstawie oficjalnych danych Schaeffler (karta zbiorcza Arcanol Bearing Greases oraz TPI 168):

Smary Arcanol pod lupą – szczegółowe charakterystyki

Arcanol MULTITOP – uniwersalny klasy premium

Jeśli miałbyś trzymać w zakładzie tylko jeden smar – to właśnie ten. MULTITOP łączy mydło litowe z olejem mineralno-syntetycznym (PAO) i dodatkami EP, co daje mu wyjątkowo szeroki zakres pracy: od –50°C do +140°C i współczynnik prędkości aż 800 000 mm/min. Według danych Schaefflera zapewnia do 3× lepszą ochronę przed zużyciem niż wymaga norma (FE8: 5 mg wobec dopuszczalnych 35 mg) i 2× dłuższą żywotność od standardowych smarów litowych (FE9 przy 140°C: F50 = 294 h). Chroni przed korozją (Emcor 0/0), jest odporny na wodę i mieszalny z typowymi smarami litowymi.

Zastosowania: silniki elektryczne, wentylatory, pompy, przenośniki, obrabiarki (łożyska stołów obrotowych, wrzeciona przędzalnicze i szlifierskie), łożyska zestawów kołowych pojazdów szynowych, urządzenia narażone na wibracje.

W sklepie: Arcanol MULTITOP 400 g (kartusz)

Arcanol LOAD150 i LOAD220 – wysokie obciążenia, umiarkowane warunki

LOAD150 (kompleks litowy, lepkość 160 mm²/s) wyróżnia się najwyższą temperaturą pracy ciągłej w grupie LOAD (+95°C) i jest pierwszym wyborem do łożysk igiełkowych, prowadnic liniowych obrabiarek i węzłów narażonych na drobne oscylacje – Schaeffler wymienia go wprost jako jeden ze smarów przeciwdziałających tzw. false brinelling (wgnieceniom rzekomym). LOAD220 (litowo-wapniowy, 220 mm²/s) to klasyka do walcowni, maszyn papierniczych, kolei i przenośników – podwyższona odporność na wodę dzięki wapniowi w zagęszczaczu.

W sklepie: LOAD150 400 g · LOAD220 400 g · LOAD220 1 kg · LOAD220 25 kg

Arcanol LOAD400 – rekordzista ochrony przed zużyciem

Smar do dużych obciążeń przy niskich prędkościach, z najlepszym wynikiem FE8 w całej rodzinie: zużycie zaledwie 1 mg (norma dopuszcza 35 mg!). Lepkość oleju bazowego 400 mm²/s i dodatki poprawiające wskaźnik lepkości (VI) zapewniają stabilny film smarny przy wahaniach temperatury, a zakres od –40°C gwarantuje bardzo dobry rozruch zimą. Odporny na wodę i wibracje, nadaje się też do wałów pionowych. FE9 przy 130°C: F50 = 376 h.

Zastosowania: maszyny górnicze i budowlane, łożyska główne turbin wiatrowych, konwertory w hutnictwie.

W sklepie: LOAD400 400 g · LOAD400 1 kg · LOAD400 5 kg · LOAD400 12,5 kg · LOAD400 25 kg

Arcanol LOAD1000 – do ekstremalnych obciążeń

Najwyższa lepkość oleju bazowego w rodzinie: 1000 mm²/s. Ten smar buduje nośny film nawet przy styku liniowym pod skrajnym obciążeniem i przy obciążeniach udarowych. Wyjątkowo stabilny mechanicznie zagęszczacz litowo-wapniowy nie mięknie i nie wycieka nawet w łożyskach wałeczkowych pracujących pod pełnym obciążeniem. Według Schaefflera wydłuża trwałość łożysk do 10% i zmniejsza zużycie smaru do 9% względem innych smarów ciężkich. Doskonała odporność na wodę i korozję.

Zastosowania: łożyska główne pras rolkowych (HPGR), kruszarek i przesiewaczy wibracyjnych, prasy odwadniające w papierniach, prasy do kęsisk i konwertory w hutach.

W sklepie: LOAD1000 5 kg

Arcanol TEMP90 i TEMP110 – silniki i wysokie temperatury pracy ciągłej

TEMP90 (polimocznik, NLGI 3) osiąga fenomenalny wynik trwałości FE9: F50 = 730 h przy 160°C – ponad dwukrotnie powyżej wymagań. To smar pierwszego wyboru do sprzęgieł, generatorów i silników trakcyjnych. TEMP110 (kompleks litowy, NLGI 2) oferuje temperaturę pracy ciągłej +110°C i świetne własności przy –35°C – odpowiedni do silników elektrycznych pracujących trwale na granicy wysokich temperatur.

W sklepie: TEMP90 400 g · TEMP90 1 kg · TEMP90 5 kg · TEMP110 400 g · TEMP110 1 kg

Arcanol TEMP200 – do temperatur, w których inne smary się palą

Konstrukcja z innego świata: zagęszczacz PTFE i w pełni syntetyczny olej fluorowany (PFPE). Efekt: praca ciągła w +200°C i krótkotrwale aż do +260°C, odporność na agresywne media chemiczne, punkt kroplenia... niemierzalny (smar nie kapie). Gęstość 1,9 kg/dm³ – niemal dwukrotnie wyższa niż typowych smarów – to cecha charakterystyczna chemii fluorowej.

Zastosowania: rolki prowadzące w maszynach piekarniczych, wózki piecowe, instalacje chemiczne, sworznie tłokowe sprężarek, przenośniki lakierni, przemysł tektury falistej.

Krytyczna zasada montażowa: przed nałożeniem TEMP200 powierzchnie metalowe muszą być całkowicie wolne od produktów na bazie oleju mineralnego! Chemia fluorowa (PFPE/PTFE) nie jest mieszalna ze smarami konwencjonalnymi – pozostałości zwykłego smaru degradują film smarny. Łożysko należy dokładnie umyć i odtłuścić.

W sklepie: TEMP200 70 g · TEMP200 1 kg

Arcanol FOOD2 – przemysł spożywczy i farmaceutyczny

Smar z rejestracją NSF H1 (dopuszczony do przypadkowego kontaktu z żywnością) oraz certyfikatami koszernym i halal. Kompleks aluminiowy i olej PAO zapewniają dobrą odporność na wodę i środki myjące – standard w myjkach, liniach rozlewniczych, piekarniach i masarniach.

W sklepie: Arcanol FOOD 400 g · FOOD2 1 kg

Jak dobrać smar Arcanol? Cztery pytania doboru

Zalecenia wprost z dokumentacji technicznej Schaeffler (TPI 168):

1. Jak duże jest obciążenie?

Przy współczynniku obciążenia C/P < 10 (czyli P/C > 0,1) wymagany jest smar o podwyższonej lepkości oleju bazowego z dodatkami przeciwzużyciowymi EP/AW (oznaczenie KP wg DIN 51825) – czyli grupa LOAD. Dotyczy to także łożysk ze zwiększonym udziałem ruchu ślizgowego (wolne obroty!), styku liniowego (łożyska wałeczkowe) oraz obciążeń złożonych. Im wolniej i ciężej pracuje łożysko, tym wyższa lepkość: LOAD220 → LOAD400 → LOAD1000.

2. Czy występuje woda lub wilgoć?

Wilgoć wnika do łożysk pracujących na zewnątrz, a przy szybkich zmianach temperatury woda kondensuje wewnątrz obudowy – skutkiem jest hydroliza smaru, przerwanie filmu i korozja. Tutaj sprawdzają się zagęszczacze z udziałem wapnia (LOAD220, LOAD400, LOAD1000) – odporne na wodę i działające hydrofobowo. Ochronę antykorozyjną weryfikuje test Emcor (DIN 51802): wszystkie wymienione mają najlepszą ocenę 0/0.

3. Czy są udary, wibracje lub praca oscylacyjna?

Przy obciążeniach udarowych korzystne są smary NLGI 1–2 o wysokiej lepkości bazy (VG 460–1500) – tworzą gruby, tłumiący film EHD (LOAD400, LOAD460, LOAD1000). Przy małych kątach wahań i drganiach postojowych grozi false brinelling – wgniecenia rzekome na bieżniach. Schaeffler zaleca tu specjalistyczne smary LOAD150, VIB3 lub MOTION2, których kombinacja bazy, zagęszczacza i dodatków przeciwdziała temu mechanizmowi zużycia.

4. Jaka jest temperatura pracy ciągłej?

Nie szczytowa – ciągła! Do +80°C wystarczy MULTITOP; +90…110°C → TEMP90/TEMP110; +120°C → TEMP120; powyżej, aż do +200°C pracy ciągłej → wyłącznie TEMP200. Pamiętaj: każde +15°C powyżej temperatury granicznej to połowa żywotności smaru.

Praktyczne zasady pracy ze smarami Arcanol

1. Nie mieszaj chemii fluorowej z konwencjonalną – TEMP200 (PTFE/PFPE) wymaga łożyska idealnie czystego od olejów mineralnych
2. Mieszalność sprawdzaj zawsze – MULTITOP jest mieszalny z typowymi smarami litowymi, ale np. polimocznik (TEMP90, TEMP120, CLEAN-M) z mydłami litowymi już niekoniecznie; przy zmianie smaru najlepiej wyczyścić węzeł
3. Dobierz ilość i interwały z Grease App – darmowa aplikacja Schaefflera wylicza ilość pierwszego napełnienia, interwały i dawki dosmarowania z uwzględnieniem geometrii koszyka
4. Przechowuj właściwie – gwarancja 60 miesięcy obowiązuje od daty napełnienia; magazynuj w suchym miejscu, w zamkniętych opakowaniach
5. Smar w kartuszu 400 g pasuje do standardowych smarownic ręcznych – to najwygodniejsza forma dla służb UR; wiadra 5–25 kg są ekonomiczne przy smarowaniu centralnym i dużych łożyskach

Który Arcanol do czego? Ściąga na koniec

Podsumowanie

• Smary Arcanol to rodzina smarów łożyskowych opracowana przez Schaeffler (FAG) – producenta łożysk – i testowana na łożyskowych stanowiskach FE8/FE9, z jawnymi, zmierzonymi wynikami
• Cztery grupy: uniwersalne (MULTITOP), LOAD do wysokich obciążeń (lepkość bazy 160–1000 mm²/s), TEMP do wysokich temperatur (do 260°C) i specjalne (spożywczy FOOD2, wibracyjny VIB3, wrzecionowy SPEED2,6)
• Dobór sprowadza się do czterech pytań: obciążenie (C/P), woda, wibracje, temperatura pracy ciągłej
• Wyniki mówią same za siebie: zużycie FE8 od 1 mg (LOAD400) przy normie 35 mg i trwałość FE9 do 730 h przy 160°C (TEMP90)

Nie wiesz, który smar wybrać do swojego łożyska? Zadzwoń: (+48) 693-724-248 lub napisz na [email protected] – pomożemy dobrać smar do obciążenia, temperatury i warunków pracy. Pełna oferta: smary łożyskowe w lozyska24.eu.

Artykuł oparty na oficjalnej dokumentacji technicznej Schaeffler: TPI 168 "Arcanol rolling bearing greases", karcie zbiorczej Arcanol Bearing Greases (DAF) oraz kartach produktowych MULTITOP, LOAD400, LOAD1000 i TEMP200. Parametry podano zgodnie z metodami badawczymi DIN wskazanymi w źródłach. Aktualne ceny i dostępność sprawdzaj na lozyska24.eu.